Een wijnreis door de Düsseldorfse Hallen: een verslag van ons bezoek aan ProWein 2018

Met een blauwe lucht, zon en een koude wind zijn we  op 19 maart naar Düsseldorf afgereisd om daar de ProWein te verkennen. ProWein is de grootste internationale wijnbeurs in Europa en wordt ieder jaar rond half maart in Düsseldorf gehouden. Vandaag beperken we ons tot een overzicht met een paar proefnotities van een aantal aldaar door ons geproefde wijnen.

Marty Chubb van L’Ecole

Eenmaal in de Hallen starten we bij de American Viticultural Area (AVA) waar we in Columbia Valley (Washington State) staande worden gehouden door Marty Clubb, wijnmaker en eigenaar van het wijnhuis L’Ecole No. 41  met  enkele wijngaarden in de Walla Walla Valley, Seven Hills Vineyard, Ferguson Vineyard  en Pepper Bridge Vineyard.

Walla Walla betekent “veel wateren”; het was de naam van de lokale indianen die destijds in deze vallei woonden.

Washington State ligt ten noorden van Oregon, die door de Cascade bergketen in twee delen is gesplitst.

De zuidwestelijk gelegen wijngaarden liggen ten oosten van deze cascades; hebben geen directe invloed van de Stille oceaan en de profiteren van beschutting van de bergen. Het gebied heeft een landklimaat met warme, zeer droge zomers en koude winters waarin de temperatuur zelfs tot -26 graden kan zakken. De noordelijke ligging van Washington State zorgt er tevens voor dat er – in tegenstelling tot Californië – gemiddeld twee uur meer zonlicht per dag is gedurende de rijpingsperiode .  Afhankelijk van de ligging van de wijngaarden zijn de bodemsoorten verschillend. Maar overwegend komen hier loess en gebroken basalt voor.  In de Pepper Bridge Vineyard heeft de bodem zelfs overblijfselen van overstromingen uit de ijstijd.

Marty laat ons de volgende wijnen proeven:
Zijn Chenin Blanc 2016: een strakke wijn met aroma’s van rode grapefruit, mandarijn, passievrucht en een mooi minerale einde.
De Merlot 2016 heeft zwarte bessen vermengd met viooltjes, en pruimen als smaakpalet, De specifieke smaak van kersen ontbreekt hier.
Cabernet Sauvignon 2015: donker fruit, koffie, viooltjes, kruidig, cassis, pruim. De tannines zijn nog aan het werk, de wijn was nog hard maar zeker de moeite waard om te laten liggen.

Uit zijn  Seven Hills Vineyard komt de Perigee Single Vineyard, een bordeaux blend. Ook de Ferguson uit de gelijknamige wijngaard is een Single vineyard uit 2015. Nog wat aan de harde kant, een rijke strucuur: mooie blend van 30% merlot, 7 % Cebernet Franc en 7% Malbec.

Het zijn stuk voor stuk terroirwijnen die de typiciteit van de Walla Walla valley vertegenwoordigen. Dit bezoekje toonde aan dat er in Washington fraaie wijnen worden geproduceerd. Helaas vinden de wijnen van L’Ecole maar af en toe hun weg naar Nederland. Er is geen vaste importeur.

We vervolgen onze weg naar de Spaanse Hal en bezoeken we twee wijnstreken:
Het DO geclassificeerde wijngebied Navarra, ten oosten van Rioja in het uiterste noorden van Spanja aan de Golf van Biscaya, bestaat uit 5 sub-zones met verschillende klimaten maar desondanks zijn de bodemsoorten veelal gelijk: leem, gravel met kalksteen; ook aangeslibt zand is aanwezig. Dominante druif is Garnacha.

Spectaculair landschap in Priorat

Het andere gebied is Priorat, gelegen in de provincie Tarragona in Catalonië, zo’n honderdvijftig kilometer ten zuidwesten van Barcelona. Ondanks de invloed van de middellandse zee heeft het een zeer droog klimaat. Gemiddelde regenval is 500 – 600 mm per jaar De koude wind uit het noorden en de mistral wind uit het oosten worden door de Sierra de Montsant tegengehouden. De bodem is rijk aan leisteen. Omdat hij redelijk goed waterdoorlatend is kunnen de wortels van de druif diep door dringen. Deze samenstelling geeft de mineraliteit aan de wijnen. De wijngaarden zijn op terrassen en hele  stijle hellingen gesitueerd. Zowel de Cariñena als de Garnacha gedijen hier goed, zelfs in zeer warme oogst. Dit wijngebied is samen met de Rioja, geclassificeerd als een DOCa

Wijnkelder Inurrieta

Bij Bodega Innurieta uit de Navarra proeven we twee wijnen:
De Inurrieta Orchidea 2017: een witte wijn van 100% Sauvignon Blanc. Deze wijn heeft een volle smaak van abrikoos, witte perzik en overheersende grapefruit. Door deze laatstgenoemde smaak is de minerale toon van deze sauvignon blanc gezet.
Mimaò 2016: mooie rode wijn van 100% Garnacha. Ook deze wijn heeft minerale tonen naast de bloemige en fruitige smaken. Een malolactische fermentatie gedurende 8 maanden, daarna 7 maanden gerijpt op frans eiken vaten (medium geroosterd/middle toasty). Deze wijnen zijn te koop bij Colaris, in Weert.

Bij Vinicola del Priorat, een wijncooperatie in Gratallops hebben we verschillende wijnen geproefd.
Onix 2016: Garnacha, Mazuelo en Cariñena. Deze stevige en fruitige wijn heeft geen houtopvoeding gehad.
Onix Classic 2017: Granacha Blanc, Macabeo, PX, heel fruitig en stevige body.
Clos Gebrat 2016 (of 2017?): Garnacha, Mazuelo, Merlot, Syrah, Cabernet Sauvignon. De Merlot en Syrah zijn pas toegevoegd nadat de malolactische fermentatie heeft plaatsgevonden.
L’Obaga: Garnacha en Syrah. Geen houtopvoeding.  Heel krachtige wijn, heeft een korte inweking gehad waarna er voor 15% wijn Garnacha en Carignan (op hout) is toegevoegd. Dit getuigt van de evolutie van wijnen zonder- naar de wijnen met- houtvoeding.
Clos Gebrat 2015 Crianza: Garnacha, Cariñena en Cabernet Sauvignon. Eén jaar op hout gelegen. Rijp fruit, kruidig, aardse tonen, mooie ronde tannines.
Onix Evolutio 2017: garnacha, mazuelo, cabernet sauvignon.
Onix Seleccio 2017: 100% Cariñena, heeft 14 maanden op hout gelegen. Een bijna zwarte wijn!
Dit gebied is zeker het DOCa, het hoogste Spaanse predikaat,  dubbel en dwars waard.  Wijnen van Onyx zijn onder meer te koop bij Sligro (voor wie een kaartje voor die groothandel heeft), en bij Spanjewijn.nl

De Duitse hallen zijn zeer omvangrijk Vanwege tijdsgebrek beperken we ons tot één wijnmaker uit de Moesel:  dr H,Tanisch Erben Müller-Burggraef.

Stijle wijngaarden aan de moesel

Overbodig om te zeggen dat dit gebied in de Mosel de meest stijle hellingen heeft: tussen de 60° – 70°. De wijngaarden zijn zuid/ zuidwestelijk gesitueerd. De bodem is overwegend leisteen.  De combinatie van ligging, bodem en zon levert – vooral voor de Riesling schitterende wijnen op. Sinds kort maken ze ook rode wijn.

Hier drinken we drie wijnen:
Pinot Noir 2017: een hele lichte kleur, haast rosé-achtig, met ingetogen neus, maar intense kersensmaak.
Brauneberger Juffer Sonnenuhr 2015 Riesling Auslese: een prachtige Riesling met honing, citrus, rijpe appel, perzik.
Benkassler Doctor 2015 Spätlese: aroma”s van perzik, kruisbes komen je tegemoet. De minerale uitgang is redelijk lang. Het is een mooie Riesling van de beroemdste wijngaard uit de Mosel! Wijnhuis Heemstede  importeert enkele wijnen van dit wijnhuis.

In de Italië hal gaan we net als een paar jaar geleden langs bij Peter Sölva, de wijnmaker uit Alto Adige.

We proefen daar onder meer:

De Silva Sauvignon 2016: een prachtige frisse sauvignon blanc die op lage temperatuur de vergisting heeft doorgemaakt. Aroma’s van vlierbessen, limoen, lychee en een vleugje salie.

Amistar Cuvée Bianco 2015:  Een wijn gemaakt van 60% chardonnay op frans eiken gevoed en 40% sauvignon blanc te ruste gelegd in rvs tank.  De uitkomst is wonderbaarlijk: de vette chardonnay die ronder wordt door het franse hout en strakke sauvignon blanc met een goede zuurgraad brengt het geheel in balans brengt. Mooie combinatie!

Amistar Cuvee Rosso 2014: cabernet sauvignon – cabernet franc – merlot – petit verdot – lagrein – top cuvée – geconcentreerd – zwarte kersen – bramen – peper – tijm – chocolade. Een prachtige wijn. Wijnen van wijngoed Peter Sölva worden in Nederland verkocht door Arend Jaap van der Lely van Wijnopdronk.nl uit Den Haag.

Wijngaard Da Sölva boven Kalternsee

 

Het is altijd weer een genot om te merken dat de interactie tussen bodem, klimaat en druivenras leidt tot fraaie wijnen, waarbij de menselijke factor (= wijnmaker) zeer belangrijk is. De commerciële wijnmarkt is een goede makelaar en wij, consumenten profiteren hier van! Wij hopen volgend jaar weer van de partij te zijn…

 

Proefnotitie Fritz Haag 2010 Brauneberger Juffer Sonnenuhr GG

We hebben vandaag een Moezelwijn op de proeftafel staan. Deze wijnstreek bevindt zich in midden Duitsland, en strekt zich over een lengte van ongeveer 100 km uit van Trier (vlak bij Luxemburg Stad) tot Koblenz, waar de Moezel in de Rijn uitmondt. De rivier heeft zich hier diep in het landschap ingegraven en vele hellingen zijn extreem steil. Alle goede wijngaarden liggen op het zuiden. Door het grillige verloop van de rivier zijn er vele beschutte plekken met een opvallend microklimaat. In het midden van de Moezel, het gebied rond Bernkastel, wordt de bodem gevormd door leisteen. Daardoor hebben de meeste wijnen duidelijke minerale tonen. De dominante druivensoort is hier de Riesling, ruim 60% van alle wijn die hier gemaakt wordt stamt van deze druif. En de wijn die wij proeven is een Riesling Auslese. Dat betekent dat de wijn is gemaakt van bijzonder rijpe druiven.

Brauneberger Juffer Sonnenuhr

De wijn die wij proeven komt van de wijngaard Brauneberger Juffer Sonnenuhr. De term Juffer, heeft in het Duits dezelfde betekenis als in het Nederlands: een ongetrouwde vrouw. De wijngaard behoorde aan het eind van de 18e eeuw toe aan een Duitse aristocraat die drie dochters had. Alle dochters  bleven ongetrouwd en zij namen op een gegeven moment het beheer van de wijngaard over. Zo is de naam Brauneberger Juffer ontstaan. Door de goede ligging en het goede beheer van de wijngaard, werden de wijnen van deze wijngaard weldra zeer bekend. Naar verluid was zelfs Napoleon een liefhebber van Riesling van de Brauneberger Juffer. Het wijnhuis Fritz Haag bezit een perceel van ongeveer 6 ha in de Brauneberger Juffer, en ca. 3 ha van de Brauneberger Juffer Sonnenuhr, het beste deel in het midden van de wijngaard. De wortels van de druivenranken dringen hier meters diep de bodem in om daar hun water en mineralen te vinden.

Oliver Haag in de wijngaard

Het wijnhuis Frits Haag bestaat al sinds de 17e eeuw en is altijd binnen de familie gebleven. Het dorp Brauneberg heeft in 1925 de naam van haar beroemste wijngaard aangenomen. Daarvoor heette het dorp Düsemond. Niet verrassend dus dat het wijngoed van Haag de naam “Düsemonder Hof” draagt. De vader van de huidige eigenaar Oliver Haag, Wilhelm Haag, heeft de het huis Frits Haag tot ongekende hoogte gebracht en vandaag de dag hoort het wijngoed tot de grote huizen van de Moezel. Oliver, die aan de wijnuniversiteit in Geisenheim (in de Rheingau) studeerde, nam het beheer van het wijngoed in 1995 van zijn vader over.

Wij hebben de jaargang 2010 op de proeftafel staan. In de winkel wordt nu een latere jaargang aangeboden, actueel 2015. Deze wijnen kunnen gemakkelijk een jaar of 10 rijpen op de fles, zich daarbij steeds verder ontwikkelend en steeds interessanter wordend.  Ons advies: koop een paar flessen en leg ze weg. Het is vloeibaar goud.

De wijn is strogeel en bij het inschenken valt ons op dat er nog een klein restje koolzuur in de wijn is achtergebleven (als onderdeel van het vergistingsproces) want er verschijnen wat kleine belletjes in het glas. Het bouquet is vrij intens met in het begin, heel licht, een klein beetje van het voor Riesling zo typische gout de pétrole. Wij ruiken verder grapefruit, honing en appel. We proeven een prachtig volle wijn, rijk aan minerale tonen, grapefruit, appel, peer en honing. De wijn is mooi droog, heeft een mooie zuurbalans en een lange afdronk.

Prijs-kwaliteits verhouding:
Dit is werkelijk een prachtige Riesling. Te koop o.a. bij de Gouden Ton voor ca €36. Dat is natuurlijk een stevige prijs, maar deze wijn is het echt waard. En, vanzelfsprekend raden wij u aan om uw ongeduld te bedwingen en de wijn even weg te leggen. Met een paar jaar rijping geeft deze fles u nog heel veel extra genoegen.

Wijn-spijs:
Deze wijn is zo mooi dat wij er het liefst puur van genieten. Maar je kunt er natuurlijk ook wit vlees of vis bij eten.

Tot slot over de classificatie:
deze wijn heeft de aanduiding GG: Großes Gewachs. Dat is een aanduiding voor een wijn die van een specifieke, kwalitatief zeer goed wijngaard komt (vergelijkbaar met een Grand Cru in Frankrijk, hoewel de naam in Duitsland niet wettelijk beschermd is). Een Großes Gewachs staat voor topwijn uit Duitsland!

 

Castello Vicchiomaggio La Prima 2011 Chianti Classico

Vorige week schreven we over de witte wijn van dit huis, Ripa del Mandorle. Vandaag bespreken we een hoog gekwalificeerde rode wijn: La Prima, een Chianti Classico Gran Selezione.

Chianti is een wereldberoemd wijngebied in Midden Italië. En het gebied kent ups-and-downs. Vroeger bekend van de mandflessen, vaak van bescheiden kwaliteit. Er is – ook in Chianti – zoals ook in de meeste andere wijngebieden, hard gewerkt om de kwaliteit te verbeteren. Daartoe heeft men ook het systeem aangepakt, en een driedeling tussen Annata, Riserva en Gran Selezione gemaakt (zie onze blog over dit gebied. ) En toch zijn er ook heden ten dage schandalen, mogelijk juist vanwege het relatieve succes van de Chianti: https://www.volkskrant.nl/koken-en-eten/italiaanse-wijnorganisatie-onderschept-duizenden-flessen-sjoemelchianti-aangelengde-chemische-poederwijn~a4579088/

Zoals in de meeste wijngebieden, komt het dus op de wijnmaker aan. Wel, John Matta van Castello Vicchiomaggio stelt ons vertrouwen niet op de proef. De wijn die wij vandaag op de proeftafel hebben staan is een van zijn top Chianti’s, een Gran Selezione.

Vroeger werden Chianti’s gedeeltelijk met witte wijn aangelengd, om er voor te zorgen dat ze niet al te straf werden. Tegenwoordig is dat taboe, en voor de betere wijnen zelfs verboden. Wel is het mogelijk dat de Sangiovese met bijvoorbeeld wat Merlot wordt vermengd, om de wijn wat sneller toegankelijk te maken. De wijn op onze proeftafel bijvoorbeeld is een assemblage van 90% Sangiovese en 10% Merlot (de samenstelling verschilt van jaar tot jaar, andere jaren bevatten 100% Sangiovese).

De Sangiovese in de wijn die wij vandaag proeven is van een klein perceel van 2,2 ha. De bodem bestaat uit zware klei. Het perceel ligt op ongeveer 250 meter hoogte. De druiven worden dermate teruggesnoeid, dat de opbrengst slechts 30 hl/ha is. Dat is weinig! Na de pluk en zorgvuldige triage, wordt de wijn gedurende 15 dagen op RVS tanks gehouden om te vergisten (op de schillen en de lees). Daarna wordt de wijn overgepompt om gedurende 18 maanden op frans eiken barriques (vaten van 225 liter) te rijpen. De verdere rijping is op de fles.

De wijn heeft een licht paarse gloed (ondanks zijn leeftijd!) en ruikt naar kersen (morellen), braam en framboos, chocolade en pruim. Het eerste dat opvalt bij het proeven is de tannine: behoorlijk! Dit leidt tot een stroeve mondsensatie. Ook bij het proeven krijgen we morellen, zure bessen, framboos, chocolade en gestoomde druiven. Het alcohol percentage is medium plus met 13,5%

Wijn spijs:
Dit is een echte eetwijn: combineer het met een goed stuk gebraden kalfsvlees op Toscaanse wijze!

Prijs-kwaliteit:
deze wijn is voor ca. €36 te koop bij de Hanos, voor wie een Hanos kaartje heeft, of bij de Wijnbroeders. Dat vinden wij een stevig prijskaartje voor deze wijn .

Ripa del Mandorle 2015 van Castello Vicchiomaggio

(c) Wikipedia

Het Castello Vicchiomaggio dateert uit 1400, maar voordien was er ook al een vesting want de toren is van omstreeks 1100. Gelegen op de top van een heuvel uitziend over het Greve dal (Val di Greve) op 18 km van Florence en 38 van Sienna ligt dit kasteel op een mooie en strategische plek, met een prachtig uitzicht op het dal.

Blik op het kasteel

John Matta kocht het kasteel in 1964 in een slechte staat van onderhoud (zowel de wijngaarden als het kasteel). Met veel geduld en liefde heeft John, samen met zijn gezin, het landgoed gerenoveerd en in oude glorie hersteld. Castello Vicchiomaggio is nu een van de top producenten in Chianti. Grappig wetenswaardigheidje: Leonardo da Vinci verbleef gedurende de periode dat hij de Mona Lisa schilderde op het kasteel . Ook gewone stervelingen kunnen er tegenwoordig logeren.

In deze regio heeft  de dwang van onbuigzaam traditionalisme de wijnbouw lang geregeerd. De regels van de appellatie (DOC) beperkten de druivenkeus en beïnvloedden de vinificatie methoden. Desondanks (of misschien wel daardoor) is het juist in Toscane geweest dat  ruimdenkende en innovatieve wijnmakers halverwege de jaren 80 van de vorige eeuw besloten te rebelleren tegen het rigide systeem van de appellatie en de prachtigste wijnen als landwijn in de markt gingen zetten, omdat zij weigerden langer aan het keurslijf van de DOC te voldoen. De markt was onder de indruk van deze “Super Toscans” en betaalde grif ongekende bedragen voor deze landwijnen. Sindsdien is de hele DOC structuur vernieuwd en is de nieuwe classificatie IGT (Indicazione Geografica Tipica) ingevoerd. Wijn met de classificatie IGT komt uit een bepaald geografisch gebied, hier Toscane,  en moet beantwoorden aan de wettelijke criteria (druivenras en productiemethode bijvoorbeeld). Vaak wordt de IGT classificatie gebruikt omdat de wijnmaker niet aan de DOC criteria wil voldoen, bijvoorbeeld omdat hij niet-inheemse druiven gebruikt of omdat hij afwijkt van de traditioneel voorgeschreven productie methode. Ook de Ripa del Mandorle heeft een IGT classificatie.

De Wijngaard met stenige bodem

Traditioneel werd Chianti voor 70% gemaakt van de Sangiovese druif en voor 30% van witte druiven (vooral Trebbiano en Malvasia Bianco). De meeste producenten gebruiken echter tegenwoordig geen witte druiven meer en maken een zwaardere en kwalitatief betere Chianti. Voor de hoger gekwalificeerde Chianti is het gebruik van witte druiven zelfs niet meer toegestaan. Omdat er toch vrij veel witte druiven aangeplant waren, hebben de wijnboeren zich de laatste jaren toegelegd op het produceren van aangename  en frisse witte wijnen  – in een Toscaanse zomer drinkt dat makkelijker weg dan een zware rode Chianti.

De wijn op onze proeftafel is er ook zo een: de Chianti’s van Castello Vicchiomaggio hebben allemaal de hoogste kwalificatie en worden uitsluitend van rode druiven gemaakt (uitsluitend Sangiovese). Van de Trebbiano druif, gemengd met Chardonnay, maakt John Matta zijn witte wijn. De verhouding van Trebbiano en Chardonnay wisselt tussen de verschillende jaargangen, in 2015 en 2016 was de verhouding 90% Trebbiano en 10% Chardonnay.

Deze bleekgele wijn heeft een ingetogen bouquet. Wij ruiken witte bloesem en fresia en een hint van zacht wit fruit. De florale tonen overheersen het fruit. Wij proeven florale tonen, peer en een hint van citrus. In de lange afdronk komt er een mooi klein bittertje op. Voor een Italiaanse wijn is de zuurgraad aan de lage kant, maar het is wel een frisse wijn.

Prijs-kwaliteit:
Een mooi gemaakte wijn, goed in balans en eens iets heel anders qua smaak.  De wijn is voor nog geen € 9,00 (incl BTW) te koop bij de Hanos groothandels als je daar een kaartje voor hebt en de Wijnbroeders voor wie zo’n kaartje niet heeft. Wij vinden de prijs-kwaliteitsverhouding goed.

Wijn-spijs:
Op zich zelf is de wijn breed inzetbaar bij salades, beenham of vis. Doe vooral niet moeilijk, dit is een makkelijke wijn voor simpele gerechten, of lekker bij  als aperitief met wat amandeltjes erbij.