Category Archives: Elzas

Domaine Schwach Schöneburg Riesling 2012 Grand Cru

Vandaag hebben we wederom een wijn uit de Elzas op de proeftafel staan. Een Riesling Grand Cru, het moet dus iets moois zijn. Deze wijn is gemaakt door Domaine Schwach, de derde generatie van deze familie, die op ca. 18 ha eigen wijngaarden een aantal grand cru wijnen verbouwen, en daarnaast van wijnboeren in de buurt de druiven voor lagere wijnen kopen. Dit wijngoed ligt in het dorp Hunawihr, net ten noorden van Colmar.

De Elzas wordt beschermd door de Vogezen. Bij een westelijke stroming (de meest voorkomende, net als bij ons) verliest de atmosfeer de regen voor dat de Elzas bereikt wordt. Het micro-klimaat is, net als in het tegenover aan de andere kant van de Rijn gelegen stuk van Baden, erg gunstig.

De Elzas heeft in de laatste tweehonderd jaar een geweldige verandering ondergaan. Van arm Duits gebied is het naar een welvarend gebied ontwikkeld dat definitief Frans is. Maar de plaatsnamen blijven herinneren aan de Duitse geschiedenis.

De bodem is hier bergachtig en vol met mineralen. De lage maar voldoende neerslag gekoppeld met aantrekkelijke temperaturen zorgt voor een goede ontwikkeling van druiven in de Elzas.

De wijn die wij proeven is strogeel met een witte (water-)rand, een duidelijk verouderingskenmerk. In de neus krijgen wij een duidelijke gout de pétrole, die echter verdwijnt als je het glas even laat staan. Het bouquet geeft verder wit fruit, peer en meloen door. In de mond is de smaak aangenaam complex. Wij proeven peer, meloen, peper, vanille, nootmuskaat en een wat rokerige smaak. We proeven ook wat tonen die op minerale invloeden duiden.  De zuurbalans is prachtig en de afdronk lang. In de afdronk komen alle smaakelementen naar boven, niet alleen het zuur.

Wijn-spijs:
gegeven het rokerige in de smaak, probeerden wij deze wijn met gerookte zalm en paling. De Britten zouden zeggen “a match made in heaven”. Wat een mooie combo, vooral de paling. Wil je dit met zalm eten: een fles als deze verdient wilde zalm!

Prijs-kwaliteit:
wij kochten deze fles voor € 29,95 bij Wereld Wijnen. Gegeven het feit dat de wijnmaker deze wijn voor € 16, 90 aanbiedt, vinden wij dat de “opslag” voor importeur Kwast en de handelaren best hoog is. Voor een paar euro’s bezorgt het wijngoed ook bij je thuis. Dat gezegd hebbend: ook voor bijna dertig euro vinden wij dit een prachtig glas wijn! Gegeven de prijs natuurlijk alleen voor de echte liefhebber!

Gustav Lorenz Riesling Reserve 2015

Vandaag staat er een Riesling uit de Elzas op de proeftafel. Deze wijn is gemaakt door het wijnhuis Gustav Lorenz uit Bergheim, in het noord-oostelijke puntje van Frankrijk. Dit gebied, dat in het eind van de negentiende en begin twintigste eeuw nog wel eens wisselde van Frans in Duitse handen en weer terug, staat bekend om zijn goede witte wijnen. In Elzas Riesling blijkt keer op keer toch een zoetje te zitten, ook als de wijn droog heet te zijn. We nemen de proef op de som en kijken hoe het met deze Riesling gesteld is.

 

De voorouders van de huidige eigenaar kwamen al in het begin van de negentiende eeuw in het gebied terecht. Er werd af en aan in de wijnbouw gewerkt – niet alle tijden waren goed genoeg om van wijnbouw te kunnen leven. In de tweede helft van de vorige eeuw, werd er door de grootvader van hard aan gewerkt om de wijngaarden die hij bezat naar Grand Cru niveau te krijgen. Thans bezit de familie Lorenz ongeveer 32ha op de Kanzlerberg (Grand Cru). De overige wijn, waaronder die op de proeftafel, wordt gemaakt van druiven die Lorenz koopt bij druiventelers in de omgeving (de opbrengst van ca. 120 ha wordt door Lorenz verwerkt).

 

De rollende heuvels van de Elzas

Deze zachtgele wijn heeft een boeket van citrus en florale tonen. In de mond krijgen wij grapefruit, meloen en een kleine hint van peper. De wijn is fris, maar absoluut niet zuur. De afdronk is lang. Wij zijn er gecharmeerd van dat deze wijn absoluut droog is, met een lekker klein bittertje in de afdronk. In de afdronk blijft ook een wat peperige en zoute toon hangen – dat duidt op mineraliteit.

Prijs-kwaliteitsverhouding:
Wij kochten de wijn voor ca. € 12,50 bij Wereld Wijnen in Lisse. Dat is een hele nette prijs voor zo’n aangename fles wijn. Een heerlijke frisse Riesling – strak en zonder gout de pétrole. Is dit de nieuwe Elzas-stijl?  Wij hopen het. Deze fles moet je lekker opdrinken – niet wegleggen.

Wijn-spijs:
Deze wijn gaat prachtig samen met zachte kazen als mozarella of borriata. Ook met gerookte zalm een perfecte combinatie, maar combineert gewoon prima bij vis of wit vlees (kip, varkensvlees, etc. )

 

 

Hospices de Strasbourg 2012 Riesling Vieille Vignes

Vandaag staat er een bijzondere wijn op de proeftafel. Een wijn die normaal gesproken niet in Nederland te koop is. Gelukkig hoeft dat tegenwoordig niet te betekenen dat de wijn niet in Nederland verkrijgbaar is. Deze wijn draagt het etiket van Les Hospices de Strasbourg, de ziekenhuizen van de Stad Staatsburg in de Elzas.

Er zijn meer beroemde wijnen die het label van het plaatselijk ziekenhuis dragen, denk aan de wereldberoemde wijn van de Hospice de Beaune (in de Bourgogne) bijvoorbeeld. De ziekenhuizen zijn van oudsher liefdadige instellingen, die hun grondbezit gedeeltelijk aanwenden om wijn te produceren en te verkopen ter ondersteuning van het liefdadige werk. In Straatsburg is dit eeuwenlang goed gegaan, maar aan het eind van de twintigste eeuw leek het voorbij te zijn voor de wijncave van het Hospice de Stasbourg. Een aantal wijnboeren hebben toen het initiatief genomen en ieder jaar zijn er een aantal wijnboeren die een deel van hun wijnen in de cave van Les Hospices de Strasbourg mogen laten rijpen en dan onder het label van Les Hospices mogen bottelen.

De caves van de Hospices de Strasbourg zijn eeuwenoud, hoewel de huidige cave na een brand in 1721 is gebouwd. De wijn rijpt hier op grote oude vaten. Met groot bedoelen we: groot! Er is in de cave nog een vat van ruim 26.000 liter!! Veel andere vaten hebben een inhoud van 10.000 liter of meer.

Een enkele fles van deze wijn wordt weleens meegenomen naar Nederland en dan verkocht, maar in principe kun je de courante jaargang gewoon kopen: bij de cave, of bij de wijnmaker die de betreffende wijn heeft gemaakt. Want alle wijnen die onder dit label worden gebotteld worden door locale wijnmakers gemaakt (en samen bepalen ze wie de beste wijn heeft om als Hospices de Strasbourg verkocht te mogen worden). De Riesling vieille vignes wordt al een aantal jaren gemaakt door de wijnmakers van Ruhlmann-Schutz uit Dambach-La Ville (in de Elzas).

Dit is een typische, al wat ouderende riesling: goudgeel van kleur en in de neus een duidelijke “gout de pétrole”, honing en een hint van grapefruit en acasia. In de mond valt op dat de zuurgraad voor Riesling eigenlijk bescheiden is. We proeven een ranke wijn met vanille, honing, peer en grapefruit, In de afdronk krijgen we een hint van nootmuskaat en een klein bittertje.  De afdronk is lang. Het is duidelijk dat deze wijn aan het eind van zijn leven is – maar dit leven is de moeite waard geweest.

Prijs-kwaliteit:
gekocht voor € 14,50. Dat is een prima prijs voor een Riesling van goede kwaliteit. Je kunt de wijn gewoon bestellen via de Hospices de Strasbourg of via de producent Ruhlmann-Schultz.

Wijn-spijs:
Deze wijn is makkelijk te combineren met vis, wit vlees of gekruid Aziatische spijzen.

 

Pfaff, pinot blanc 2015 en 2012, Pfaffenheim, Elzas

Pinot Blanc van Cave Pfaffenheim 2015 is een goed gemaakte en karakteristieke Pinot Blanc uit de Elzas: fris, goede body en wat honingtonen. Dé asperge-begeleider, maar ook bij veel andere gerechten prima inzetbaar. Voor de prijs hoeft u de wijn niet te laten staan.

Elzas is geologisch zeer gevarieerd: de doorsnijding van het bergebied dat Vogezen en Zwarte woud samen ooit waren, leverde alluviale afzettingen in het dal (waar de Rijn stroomt), maar legde ook zand, kiezel, mergel, leisteen en graniet bloot. De betere wijngaarden liggen aan de oostkant van de Vogezen: de bergketen biedt bescherming tegen najaarsregens waardoor aan de oostzijde de herfst lang, droog en zonnig is. Dit draagt bij aan een lange rijping van de druiven en het karakter van Elzaswijnen: vol en vaak met een zoetje. Dat zoetje is in dit geval geen restant niet-vergiste suiker maar een aromatisch kenmerk.

Pfaff wijngaarden; oostelijke kant Vogezen

In de Elzaswijn is een lange traditie van samenwerking in coöperaties waar leveren van kwaliteitswijnen centraal staat. Cave Pfaffenheim, in de gelijknamige plaats, is daar een voorbeeld van. Gestuurd door het aspergeseizoen kozen we voor de Pinot blanc van dit huis. Interessant te weten is dat Pinot Blanc in de Elzas gemengd mag worden met Auxerrois, een oud druivenras dat veel molligheid en wat kruidigheid toevoegt.

Handpluk van druiven

We proefden de Pinot Blanc 2015 en een uit 2012. Beiden ondergingen  dezelfde vinificatie en komen van dezelfde bodem: kalkhoudende klei en kalksteen. De trossen  worden na  pluk direct geperst en temperatuur-gecontroleerd vergist, gericht op behoud van de frisse zuren. Na racking (overpompen van de wijn van het neergeslagen sediment) rijpt de wijn vier maanden op de gist die dan nog in de wijn aanwezig is. Nadat de wijn geklaard is volgt nog eens vijf maanden rijping voor bottelen.

 Beide wijnen zijn fraai lichtgeel in het glas, de 2015 toont iets lichter.  De geur van de 2015 komt knisperfris uit het glas ruikt naar perzik, abrikoos, gele pruim en een heel licht verfijnde bloesemgeur die doet denken aan vlierbloesem.  De 2012 is bescheidener: er is minder frisheid, in plaats van de bloesemtonen ruiken we meer notige tonen zoals hazelnoot en wat honing. De fruittonen zijn overgegaan naar volrijpe abrikoos.

Bij het proeven toont de 2015 als een droge frisse wijn met een voor witte wijn stevige body met tonen van geel fruit, maar ook hazelnoot, een klein zacht bittertje  en  wat rokerigheid. Er is een zweem van honing op de achtergrond. De 2012 is veel verder doorgerijpt: de zuren zijn verder afgenomen waardoor de rondeur, het notige en de honingtonen meer op de voorgrond staan.  Zoals te verwachten is de afdronk verschillend maar beiden hebben een mooie lange finale: de 2015 toont meer frisheid, wat notige tonen en een zacht bittertje, terwijl de 2012 veel meer honingtonen  geeft .

Kwaliteit en prijs
Beiden zijn goed gemaakte pinot blancs uit de Elzas: goede in balans, zeer acceptabel alcohol (12,5%). Bij de 2015 is ons beeld dat de rondheid van de Auxerrois-druif de dragende kracht is: de frisheid van de Pinot Blanc is waarneembaar afgenomen.  Ons advies is de 2012 niet langer te laten staan, maar we zouden de inmiddels op de markt zijnde jongere 2016 zeker 1 of 2 jaar durven  laten rijpen. De 2015 en inmiddels de 2016 is bij Henri Bloem te koop voor net iets onder de € 6 per fles. Dit is een scherpe prijs voor een mooie karakteristieke Pinot Blanc uit de Elzas. De 2012 was een toevalstreffer die we aantroffen bij onze lokale aspergeteler; de kans is heel klein dat u deze nog ergens kunt kopen.

Wijn en spijs
De frisheid van de 2015 maakt hem prima inzetbaar op het terras maar heeft ook veel talent om asperges te begeleiden, fijne gerechten van wit vlees, een quiche of gekoelde terrine. Hu het geluk een oudere jaargang te vinden,  3 tot max. 5 jaar oud: die zijn tóp bij klassiek bereide asperges.